Hier plaatsen we  nieuwsberichten of nieuwe zaken die ons interesseren. 


22 juli 2021: Laur Crouzen heeft een interessant artikel toegevoegd over het besluit van bisschop Lemmens uit 1946 om een einde te maken aan Rolduc als nationale katholieke kostschool ten gunste van Rolduc als klein seminarie voor zijn bisdom. Ook beschrijft Laur hoe de neergang is geweest van dit seminarie. U treft het artikel aan bij het tabje WO II maar ook hierna. 


10 mei 2021: Onlangs is er een vroeg werk opgedoken van B.A. Pothast, opus 18; het werd ontdekt door Alwin den Biesen. De titel is -Der Pilger Abschied-. Pothast heeft dit werk gecomponeerd ter gelegenheid van een pelgrimage naar Rome in maart 1863 van Theodoor Ariëns [een oom van Alphons Ariëns], Pierre Cuypers en directeur Everts. Ze vertrokken vanuit Maastricht en daar heeft Ariens dit lied gezongen. Pothast heeft zich daar met Everts getroffen. In de katholieke illustratie is een vermelding van de reis opgenomen.  











1 mei 2021: Onlangs heb ik twee zeldzame foto's van de hand van Jules David verworven. Het betreft een foto uit 1901 van het lerarenkorps; de foto in veel mindere kwaliteit is overigens wel bekend en is te vinden in Rolduc in Woord en Beeld op pagina 197. Voor zover ik weet ontbreekt echter het album uit 1901.  Bijzonder aan deze foto is dat kanunnik Goebbels er op staat links van Corten. De foto is geweest van Hubert Janssens die links van Louis Tijssen staat.   Tijssen staat helemaal rechts in de middelste rij. Boven hem staat Houben. Let ook op de bovenste rij de derde van rechts, dat is de nog jonge Antonius van de Venne, de latere directeur. In de middelste rij helemaal links staat ook een directeur, Antonius Geurts.


De andere foto is een overzichtsfoto uit 1906; hij is ook van Hubert Janssens geweest. Het album uit 1906 is bewaard. Belangrijk aan deze foto is dat deze o.a. duidelijkheid verschaft over wat er zich aan de zuidkant van de cour bevond. Zoals blijkt uit beide foto's konden deze foto's dus ook afzonderlijk door de studenten en leraren gekocht worden.  





Jules David 1901

Jules David 1906




12 april 2021: Laur Crouzen  heeft een prachtige en levendige beschrijving gemaakt over wat zich allemaal afspeelt op Rolduc in het laatste oorlogsjaar 1944-1945. U kunt dat allemaal lezen onder het tabje WO-II. Tevens zijn filmbeelden en foto's toegevoegd. Er zijn niet zoveel foto's van bewaard.



29 maart 2021: Een filmpje over de Gasfabriek van Rolduc en de tekenleraar / kunstenaar / priester Gerard Slits.




25 maart 2021: Het presidentsfeest van juni 1950 gefilmd door Jef Stassen; er is geen geluid bij. Ik vind het in dit geval niet passen om er geluid bij te doen. Je zult veel docenten nog herkennen; zijn nog heel jong o.a. Lenders, Pop etc.





24 maart 2021: Een selectie uit de film De Kleine Republiek van Jef Stassen waarin hij metaforen gebruikt. Er zijn er veel meer maar dit is een selectie die mij aansprak.




22 maart 2021: Winterbeelden gefilmd door Jef Stassen. De periode is in principe wel te achterhalen aan de hand van de jaarboeken.  Film  gerestaureerd door het Limburgs Film Museum te Venlo.



20 maart 2021: een film over de foto's die Eduard van Boom maakte in 1871-1872 van Rolduc.





18 maart 2021: Een filmpje over een Mariabeeld in het huidige seminarie en over het mozaïek op het priesterkoor.

















15 maart 2021: Een filmpje over een weerstation op Rolduc.



Ook een filmpje over Cornelius van Bommel die Rolduc in 1831 ingericht heeft via principes die nog voelbaar waren in de hele negentiende en twintigste eeuw. Vandaar de tweede stichter van Rolduc. Ontstaan uit een lezing door mij gehouden voor de rondleiders op Rolduc.







20 januari 2021; Laur Crouzen uit Deventer heeft weer een nieuwe bijdrage geleverd van zijn bewerking van de jaarboeken; in dit geval de jaarboeken 1941-1945;  over de periode 1945 komt nog een apart stuk. Zie voor de overige bijdragen het tabje-Crouzen-.





15 januari 2021: De Gasfabriek die stond op de plek waar nu het zusterhuis staat, is in 1881 gebouwd onder directeur Everts; is stopgezet in september 1925 en is afgebroken januari 1926. Uit kolen werd gas gewonnen dat gebruikt werd om te koken en voor de gasverlichting.  Op internet is over deze techniek veel te vinden; bijv.  Minckelers uit Maastricht is de uitvinder van het gaslicht. Bedenk dat men ten tijde van de Kleine Republiek van van Deyssel dus geen gaslicht had. Frans Erens die op Rolduc was 1868-1876, schrijft in zijn -Vervlogen tijden- over een petroleumlamp op de slaapzaal van de normalisten en petroleumlampen in de studiezaal. Verwarmd werd er met kolen.








Foto gemaakt de Parijse fotograaf Jules David in het album 1897;let op de lift even naast de watertoren tegen de muur, dat was een goederenlift.


Een bekende postkaart


Let op de gashouder rechts van gasfabriek



Schaepkens 1852

Doorsnede van een gasfabriek. Van links naar rechts zijn de retorten, de scrubbers, een zuiverkist en de gashouder zichtbaar. Het werken in een gasfabriek betekende zware lichamelijke arbeid in een ongezonde omgeving.




5 januari  2021:  Jules David 1848-1923 de Parijse fotograaf,  regelmatig  op  Rolduc.

In de Maasgouw van december 2020 is een artikel verschenen over deze Jules David van de hand van Ingrid Evers; De fotograaf Jules David moet niet verward worden met de illustrator en lithograaf Jules David 1808-1892; op internet treft men van deze Jules David zeker mooie illustraties aan.  De fotograaf Jules David had een atelier te Levallois-Perret,  een noordelijke voorstad van Parijs.  Welnu, hij is regelmatig op Rolduc geweest om daar de klassen te fotograferen en gedeeltes van de gebouwen. Van hem zijn albums bewaard uit 1882, 1891, 1897 en 1906; maar er moet ook een album zijn uit 1901 zoals uit het volgende duidelijk wordt. Ik vermoed ook dat hij al in 1876 op Rolduc is geweest want er bestaan uit die periode een mooie serie foto's.  In mijn bezit is een klassenfoto uit 1901. Deze foto laat zien dat er buiten de Rolducse fotoalbums ook klassenfoto's zijn die los gekocht zijn door studenten, in dit geval gekocht door een student uit Wallonië. Maar er moeten natuurlijk meer foto's gemaakt zijn in 1901 want Jules zal echt niet voor 1 foto naar Rolduc komen vanuit Parijs, het betreffende album is nog onbekend. De foto ziet u hierna; er is in het album  1906-1907 een foto van het kleine zuidelijk carré en dan ziet men precies waar David de foto in 1901 gemaakt heeft. Op de albums en foto ziet men rechts beneden zijn naam staan. Klein Rolduc was net gebouwd. In 1976 is dat Klein Rolduc onder Stassen afgebroken en opnieuw opgebouwd. De priesters die op de foto van 1901 vanuit het perspectief van de toeschouwer zitten van links naar rechts zijn: J. van Gils, W. Jaspar, R. Corten en A. Geurts.  Laatstgenoemde, Antonius H. Geurts,  is directeur geweest van Rolduc van 2 april 1914 tot 1 november 1919; men kan over hem lezen in het jaarboek van 1933 op pp. 3-7. Ook in het gedenkboek 1843-1943 vindt men veel informatie over hem. Hij had een slechte gezondheid wat verklaart dat hij kortstondig directeur is geweest; de hele eerste wereldoorlog valt binnen zijn directeurschap.

Jules David op wikipedia.     Nog meer over Jules David.







Men herkent de plek waar de foto door Jules David in 1901 genomen is, helemaal  achter de boom links,  tegen de noorder-muur met witte kozijnen; deze foto van het zuidelijk carré komt voor in het album 1906-1907; Klein Rolduc rechts  was toen pas gebouwd.



Hiernaast de huwelijksakte van Jules David en Marie Daman uit 8 oktober 1874 te Leuven;  Marie zal Jules zeker gemist hebben  als hij weer eens op pad ging; andersom natuurlijk ook.



Er is nog een foto uit 1901 van Jules David gemaakt op dezelfde plek als bovenstaande van 1901; het moet dus een serie zijn geweest in 1901; de priester naast R. Corten is J. Raven. Hij is naderhand pastoor geworden in Amstenrade. Hij was regent van Klein Rolduc 1899-1914. Let ook eens op de stellage waar de leerlingen toch op moeten staan. De priesters links van Raven zijn L. Coenen en daarnaast J. Cremers; de priesters rechts van Corten zijn M.  Herman, F. Lemmens en J. Nagant (zie lerarenfoto uit 1902 in RWB, pag 197).

 

1901 Jules David



Links een foto van de eerste klas Klein Rolduc  uit 1895 ; de leraar is  Coenen en zittend op de eerste rij , derde van links Gerrit van Balen. De foto is eigendom geweest van deze leerling; kortom  klassenfoto's konden de leerlingen blijkbaar kopen. De plek is bij de kerk, in het klein carré in de noord-west hoek.  Zie ook de foto van de handboogschutterij uit 1903 op dezelfde plek. Terzijde: Gerrit was op Rolduc 1896-1899; hij woonde in Franeker links naast het wereldberoemde planetarium van Eise Eisinga; zijn vader had daar een koffiebranderij die Gerrit naderhand heeft overgenomen; op dit moment is er nog familie daar actief met de verkoop van koffie. Op internet is het zo gevonden. Gerrit overleed op 87 jarige leeftijd in december 1970. Achter elk gezicht op zo'n oude foto gaat altijd een heel levensverhaal schuil, soms ontdek je er wat van zoals nu.



Een bijzonder principe van fotografie toegepast door Jules David.

Wat opvalt als men de bestaande Rolducse  albums vergelijkt is dat er in de albums 1897 en 1906 een paar foto's staan die Jules maakt conform een bepaald principe; het principe is veel personen allemaal naar de camera kijkend gepositioneerd  in hun omgeving.  Het zijn zeer interessante en informatieve foto's; ook elders heeft hij dat principe toegepast. Hij zal wel een megafoon nodig hebben. Door het vergelijken van de Rolducse albums op hun verschillen en overeenkomsten kan men niet alleen over de veranderingen van Rolduc iets melden maar zeker maar ook over het veranderende vakmanschap van Jules David.

 

Toepassing van het principe.





De foto rechts uit 1897 is gebruikt voor de omslag van een nieuwe uitgave van het boek De Kleine Republiek van Lodewijk van Deyssel links; de foto hierboven is gebruikt op een fotokaart.






deze uit 1896

deze is uit 1906



1902 allen in uniform



Een ander principe: Door het toevoegen van attributen probeert hij een groepsfoto te verlevendigen: kantklossen, weefgetouw en gitaar zoals elders rechts. Links op  Rolduc het orkest in  1891.



19 december 2020: van het mooie gouden boekje L'Elève chrétien zijn meerdere versies; ik heb drie exemplaren. In de loop der tijd moest men de feestdagen zoals Pasen etc wel aanpassen. Het boekje is eigenlijk het handboek soldaat voor de Rolducien. Een enkel voorbeeld waaruit blijkt dat het boekje indruk gemaakt heeft op studenten vindt men in het jaarboek 1935 op pagina 85 waar de arts Cornelis Zijerveld uit Uithoorn schrijft dat hij dan nog steeds bidt uit zijn boekje dat hij kreeg in de periode 1913-1918. Toch mooi. Uit de inleiding van het boekje volgt dat men [directeur Corten] de christelijke vorming hoger achtte dan het onderwijs en dat een leerling zich daarvan terdege bewust moest zijn. Zie verder waar er aandacht aan besteed wordt.






16 december 2020: Het wordt binnenkort Kerstmis; bij het tabje -kerstmis- vindt u hoe dat feest in de negentiende en begin twintigste eeuw op Rolduc gevierd werd; kenmerkend is dat alle leerlingen in de crypte waren tijdens de kerstnacht; in deze tijd van corona is zoiets ondenkbaar; op 25 maart is het feest van de annunciatie; de voorstelling hiervan vindt men o.a. terug in het abdijzegel, op de achterkant van het boek Rolduc in Woord en Beeld en ook ingemetseld in de toren; een tijdje nadat de foto door een kleinzoon van me gemaakt is, is er een gedeelte van de steen afgebrokkeld. Ook hierbij de pagina van de feesten op Rolduc in december in het boekje L'Elève chrétien dat elke student kreeg.











16 december 2020: Pieter Slits en de drie-eenheid. Het schilderij hangt bij de rococo bibliotheek; let eens op de tekst die zichtbaar is in het boek. Best leuk gevonden van de schilder. Pieter wordt in het boek van Lodewijk van Deyssel beschreven als koster; zijn broer Gerard Slits was behalve priester ook kunstenaar en tekenleraar op Rolduc. De foto's zijn gemaakt door een kleinzoon van me die het opmerkte.




16 december 2020: Buitenmuur nu Binnenmuur; op de zwart-wit foto gemaakt door Eduard van Boom, ziet u een buitenmuur van rond 1871, u ziet door de openstaande vensters de gang voor de infirmerie en boven is de gang voor de bisschopszaal; welnu die buitenmuur is nu binnenmuur; als u door de glazen deur naast de brasserie naar het seminarie loopt dan is het de binnenmuur aan de rechterkant tegen welke nu allemaal foto's hangen. Zie de drie foto's en let ook op het verschil in vloer vlakbij de deur van het seminarie en de rest van de gang. Als u de trap naar boven naar de bel en de klok loopt en u gaat richting noorden, dan ziet u aan uw linkerkant buitenramen die nu binnenramen zijn. Het gangetje voor de bisschopszaal bestaat nog gedeeltelijk.





15 december 2020: Onlangs kocht ik twee kaarten die door Eugène Reginster afkomstig uit Freloux [provincie Luik] in 1907 naar zijn ouders zijn gestuurd, hij is voor het eerst terug op Rolduc na de paasvakantie, bedenk dat er destijds geen kerstvakantie was; de berichten die hij stuurt zijn best schattig, hij is dan 12 jaar. Eugène is geboren 24 februari 1895 in Freloux en aldaar op 28 februari 1981 ook gestorven. Hij was gehuwd met Jeanne Knappen die daar 82 jaar oud in 1980 overleed. Eugène was op Rolduc in de periode 1906-1910; in het bericht hoopt hij dat zijn vader met een paard in Brussel  een prijs gewonnen heeft. In 1890 blijken twee broers Reginster een nationale prijs te hebben behaald met trekpaarden, het zal daarmee wel te maken hebben. Het lijkt er op dat onze Eugène er zelf burgemeester is geworden na de dood van zijn vader in 1930. Op Internet staat immers het volgende:

Freloux

Freloux (en wallon Flèroû) est une section de la commune belge de Fexhe-le-Haut-Clocher, située en Région wallonne dans la province de Liège. C’était la plus petite commune de Belgique avant la fusion des communes du 2 juillet 1964. Le village comptait 48 habitants (28 m – 20 f) au 31 décembre 2014 pour une superficie de 172 ha. ..... En 1958, lors de l’Exposition Universelle se tenant à Bruxelles, Freloux, qui était à ce moment encore une commune indépendante, se fit remarquer de façon très particulière. En effet, son Bourgmestre, Eugène Reginster, emmena tous ses habitants à Bruxelles pour visiter l’exposition. Freloux fut la seule commune de Belgique dont tous les habitants ont participé à l’Expo .





 

Het Belgisch trekpaard, de hengst Brillant, waarmee de broers Reginster in 1890 een nationale prijs behaalden en de geboorteakte van Rolducien Eugène in 1895




12 december 2020: Onlangs een boekwerkje gekocht dat in het begin van de negentiende eeuw elke leerling op Rolduc kreeg; het is het --handboek Rolducien-- net zoals het meer bekende --handboek soldaat--; het is een initiatief van directeur Corten. Dit exemplaar behoort toe aan Laurent Vreeburg die op Rolduc is van 1918-1924, hij krijgt het op 4 september 1918. Laurent komt uit Delft en studeert op Rolduc af aan de Hoogere Handelsschool in 1924. Het is een nuttig boekje, het is stichtelijk en je leert er tevens Frans en Latijn van; hierna enige inhoud. Tip: bekijk zeker de twee mooie plaatjes aandachtig, er is van alles te zien wat te maken heeft met Rolduc: o.a. de zeven deugden, de aan Rolduc verbonden heiligen Gerlachus, Norbertus, Lucia en Daphne.








De inhoudsopgave en bedoeling van het boek.



















5 december 2020: Vandaag zaterdag 5 december is het precies 150 jaar geleden dat Hubert Cals uit Schinnen op 14-jarige leeftijd overleed op Rolduc; zie hier zijn bidprentje; zijn graf is bewaard en ligt vlakbij dat van Johan van Weede, voor de rechter steunpilaar van het kapelletje vanuit perspectief toeschouwer; als men inzoomt op bijgevoegde oude foto kan men zijn naam nog net lezen.  Er heerste destijds roodvonk op Rolduc, zie het tabje -Deyssel- voor meer info.






1 november 2020: Een zeldzame foto van studenten op het bordes op de grote cour; links staan twee priesters;  de meest linkse met het hoofd een beetje naar achteren dat is Jean Janssen [de biechtvader van Lodewijk van Deyssel] die in 1876 pastoor van Sevenum wordt en overlijdt op 13 februari 1888 te Gennep; op de foto; de grote staande priester er rechts naast is Eduard  van Boom; deze had als hobby fotograferen en er is van hem een belangrijk fotoboek bewaard gebleven van rond 1872; hij is in 1874 pastoor van Posterholt geworden en hij stierf 27 januari 1905 te Roermond; het lijkt er op alsof er onder de kastanjebomen een fototoestel staat met een tijdmechanisme; bedenk dat Eduard van Boom de zoon was van een klokkenmaker uit Venlo.  Volgens de klok is het twintig over drie in de middag. Voor meer over Eduard zie het tabje -gebouw-. Centraal op het bordes staat directeur Antonius Jansen, deze stierf plotseling op 11 april 1868 te Haelen en daarom moet de foto voor die datum zijn. Er zijn nog wel meer priesters te herkennen.  In het boek Rolduc in Woord en Beeld vind je op pagina 175 een docenten groepsfoto waar ze de drie vernoemde priesters op staan.



 

1 november 2020: Laur Crouzen heeft onder het tabje met zijn naam onlangs het derde deel afgerond van de -ijspret- op Rolduc in de periode 1936-1940;


15 oktober 2020: Wim Boonen heeft onlangs een artikel toegevoegd over sport en spel op Rolduc; je treft dat aan onder het kopje Rolduc IV.


Een  toespraak en rondleiding verzorgd door Jos Stassen bij een klassenreünie van een  groep Rolduciens gehouden op 8 en 9 april 1994.





Een zeer interessant radio-interview met Stassen op 18 februari 1994:


DS300383.mp3 (89.91MB)
DS300383.mp3 (89.91MB)






figuurzagen.pdf (210.71KB)
figuurzagen.pdf (210.71KB)

Let op de zaagplankjes; blijkbaar was figuurzagen een recreatieve bezigheid op Klein Rolduc; dit is een foto uit een zeer zeldzame collectie foto's van groot formaat. In de Kleine Republiek komt ook een passage voor over figuurzagen op pagina 100 beneden; zie bijgevoegde pdf.  Kop-en-Kont is Jos Cuypers.



De stoommachine achter de telescoop staat tegenwoordig in de abtenvleugel op de eerste verdieping in de gang. De elektriciteitsmachine staat nu nog op de betonbibliotheek, dat is een grote bibliotheek boven de rococo bibliotheek. Mocht iemand meer weten van de apparaten die te zien zijn dan zou ik dat graag vernemen.


Dat de tafel niet altijd zo gedekt was maar dat ze voor de foto zo versierd was, kan men lezen op de achterkant geschreven door Joseph Van.


zie tekst over versieren tafel.





Wat gemist werd op het schone Rolduc door de eeuwen heen.





















Math Dicker